Tôn Thất Thuyết

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Danh từ riêng:
    • Tên một nhân vật lịch sử Việt Nam: Tôn Thất Thuyết là tên của một vị đại thần triều Nguyễn, một nhà lãnh đạo quân sự và chính trị yêu nước nổi tiếng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vào cuối thế kỷ 19.
Thông tin lịch sử
  • Thân thế: Tôn Thất Thuyết (1835 - 1913), quê ở Xuân Long, Huế, Thừa Thiên.
  • Vai trò: Ông là đại thần triều Nguyễn, người đứng đầu phe chủ chiến, kiên quyết chống lại sự xâm lược của thực dân Pháp.
  • Sự nghiệp chính:
    • Năm 1881, ông giữ chức Thượng thư bộ Binh.
    • Năm 1883, ông trở thành Phụ chính đại thần.
    • Sau khi vua Kiến Phúc mất, ông đã đưa vua Hàm Nghi lên ngôi.
    • Tháng 7 năm 1885, ông đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở (Quảng Trị) và phát động phong trào Cần Vương, kêu gọi văn thân, sĩ phu và nhân dân đứng lên kháng Pháp cứu nước.
    • Sau đó, ông tiếp tục đưa nhà vua về căn cứ ở miền Hương Khê, Hà Tĩnh.
    • Tháng 12 năm 1885, ông sang Trung Quốc để cầu viện nhưng không thành công. Ông sống lưu vong và qua đời tại đây vào năm 1913.
Ví dụ sử dụng

  • Trong văn viết lịch sử:

    • Tôn Thất Thuyết là linh hồn của cuộc tấn công vào đồn Mang Cá đêm mồng 4 rạng sáng ngày 5 tháng 7 năm 1885.
    • Sau khi kinh thành Huế thất thủ, Tôn Thất Thuyết đã hộ giá vua Hàm Nghi ra Quảng Trị.

  • Trong diễn đạt thông thường:

    • Nhắc đến phong trào Cần Vương, không thể không nhắc đến công lao của Tôn Thất Thuyết.
Các cách sử dụng nâng cao
  • "Tinh thần Tôn Thất Thuyết": Cụm từ này thường được dùng để ám chỉ tinh thần quyết chiến, kiên cường, bất khuất chống ngoại xâm.
    • Chúng ta cần phát huy tinh thần Tôn Thất Thuyết trong công cuộc bảo vệ chủ quyền đất nước.
Biến thể và từ liên quan
  • Phong trào Cần Vương: Là phong trào kháng chiến chống Pháp do vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết phát động, kéo dài từ 1885 đến 1896.
  • Vua Hàm Nghi: Vị vua trẻ do Tôn Thất Thuyết đưa lên ngôi và cùng ông lãnh đạo phong trào Cần Vương.
  • Phe chủ chiến: Phe phái trong triều đình nhà Nguyễn chủ trương đánh Pháp, đối lập với phe chủ hòa.
Từ đồng nghĩa (về vai trò, ý nghĩa lịch sử)
  • Nhà lãnh đạo chủ chiến: Người đứng đầu và cổ vũ cho đường lối quân sự, đấu tranh vũ trang.
  • Đại thần yêu nước: Vị quan lớn có lòng yêu nước nồng nàn và hành động cụ thể vì độc lập dân tộc.
Thành ngữ/tục ngữ liên quan
  • "Thế nước như dây đàn, anh hùng như Tôn Thất Thuyết": (Câu nói mang tính ví von, ca ngợi) Nhấn mạnh vai trò của anh hùng trong thời điểm đất nước nguy nan. Tuy không phải là thành ngữ phổ biến, nhưng có thể được sử dụng trong văn cảnh ca ngợi, so sánh.
  1. (1835 - Xuân Long, Huế, Thừa Thiên - 1913) Đại thần triều Nguyễn, người đứng đầu phe chủ chiến chống Pháp. 1881, làm Thượng thư bộ Binh, 1883 làm Phụ chính đại thần. Khi vua Kiến Phúc mất, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi lên thay. 7-1885 Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở và phát động phong trào Cần Vương kháng Pháp cứu nước. Sau đó lại đưa Hàm Nghi ra miền Hương Khê (Hà Tĩnh). 12-1885 Tôn Thất Thuyết sang Trung Quốc cầu viện nhưng việc không thành, chết tại đó